Geven puberteitsremmers bedenktijd?

Wat je vaak hoort

Transvisie schrijft aan jongeren: "Dit geeft je meer tijd om na te denken over je genderidentiteit." (bron) De gedachte is dat de remmers een pauzeknop zijn, zonder dat er al iets is besloten. Ook De Vries en collega's noemden in 2011 als doel om tijd te geven voor een afgewogen beslissing (bron).

Wat we weten

De cijfers wijzen één kant op:

• De Gezondheidsraad schrijft dat in de praktijk meer dan 90 procent van de jongeren na de remmers doorgaat met genderbevestigende hormonen (bron).
• In de studie van Brik en collega's begonnen 143 jongeren met remmers. Van hen startten er 125 (87 procent) met hormonen. Negen stopten met de remmers, en vijf jongeren (3,5 procent) wilden geen genderbevestigende behandeling meer (bron).
• In het Amsterdamse cohort stopte 1,4 procent met de remmers, meestal omdat de genderdysforie was verdwenen (bron).
• In de Britse studie van Carmichael en collega's kozen 43 van de 44 jongeren (98 procent) daarna voor hormonen (bron).

De Cass Review trekt daaruit een harde conclusie. Vertaald uit het Engels: omdat de overgrote meerderheid doorgaat naar hormonen, "is er geen bewijs dat puberteitsremmers tijd kopen om na te denken, en is er enige zorg dat zij het traject van de psychoseksuele ontwikkeling en de ontwikkeling van de genderidentiteit kunnen veranderen" (bron).

Wat we niet weten

Voor het hoge percentage zijn twee verklaringen. De eerste: de selectie is goed, dus alleen jongeren beginnen bij wie de genderdysforie toch zou blijven. De tweede: de behandeling zelf maakt doorgaan waarschijnlijker. Brik en collega's houden de eerste voor mogelijk, maar schrijven er eerlijk bij dat door de opzet van hun studie niet te zeggen is of de behandeling zelf de uitkomst heeft beïnvloed (bron).

De Gezondheidsraad erkent het meningsverschil: "Sommigen zien daarin een aanwijzing dat behandeling met GnRH-agonisten wordt gezien als bevestiging van de genderproblematiek en niet alleen als middel voor verdere exploratie." (bron) Een onderzoek dat tussen beide verklaringen kiest, noemt de raad niet. Wat een jongere tijdens de remmers overweegt en hoe de genderidentiteit zich zonder remmers had ontwikkeld, is niet gemeten.

Het sterkste argument van de andere kant

De selectie vooraf is streng. Ontbreken van de diagnose genderdysforie was in Amsterdam de belangrijkste reden om niet met remmers te beginnen (bron), en bij Brik werd de behandeling bij 143 van de 214 jongeren passend geacht (bron). Wie zo selecteert, mag verwachten dat weinigen stoppen. Brik beschrijft ook dertien jongeren die de remmers langer gebruikten en in die tijd regelmatig een psycholoog of psychiater zagen; de onderzoekers zien daarin steun voor de remmers als verlengde diagnostische fase. En er wordt gestopt: weinig, maar het gebeurt.

Het eerlijke antwoord

Dat remmers tijd geven, klopt. Dat die tijd een open uitkomst heeft, is niet aangetoond. Een hoog percentage doorgaan bewijst niet dat remmers jongeren vastzetten; het past even goed bij goede selectie. Wat een ouder of jongere wel hoort te weten: in de praktijk blijken remmers bijna altijd de eerste stap van de medische transitie. Wat er bij stoppen gebeurt, lees je in Zijn puberteitsremmers omkeerbaar?

Verder lezen

• De bewering zelf is uitgebreid getoetst op genderkritisch.nl: Geven puberteitsremmers tijd om na te denken?

Bronnen

• Transvisie. Hormonen en puberteitsremmers (pagina voor jongeren)
• De Vries e.a. (2011). Puberty suppression in adolescents with gender identity disorder, The Journal of Sexual Medicine
• Gezondheidsraad (2026). Transgenderzorg voor jongeren, advies nr. 2026/12
• Brik e.a. (2020). Trajectories of adolescents treated with GnRH analogues for gender dysphoria, Archives of Sexual Behavior
• Van der Loos e.a. (2023). Children and adolescents in the Amsterdam Cohort of Gender Dysphoria, The Journal of Sexual Medicine
• Carmichael e.a. (2021). Short-term outcomes of pubertal suppression in the UK, PLOS ONE
• Cass, H. (2024). Independent review of gender identity services for children and young people: Final report